Glutensiz menüsü olan restoranlar-bölüm1-

Makarna ye ye içi şişmiş şefinizden, selam olsun sizlere çölyakdaşlarım! Yeme ayol sende, için şiştiyse diyebilirsiniz tabi... ama kendim için değil valla, bu sefer sizin için yedim çölyakdaşlarım! :P Daha önce bahsettiğim üzere, menüsüne glutensiz ürün eklemiş bazı restoranları keşfe gittim bu hafta, ve nihayet sizlere izlenimlerimi anlatmaya hazırım.

Burada bahsedeceğim yerler tabii ki; glutensiz restoranlar değil, cafe restoran olarak geçen, ve menüsüne glutensiz kalemler eklemiş olan mekanlar. Bu hafta Facebook gruplarında, glutensiz diyet trend olsa ne olur, iyi mi kötü mü, diye tartışmıştık. Buradan fikrimi daha açık belirteyim sırası gelmişken. Efendim, yemek ve restoran "sektör"ünde "az-buçuk"  deneyimi olan biri olarak, yorum yapmak istiyorum bu konuya. Öncelikle belirtmek isterim ki, sizin gibi bende dışarıda yemek yeme konusunda zorluk çekiyorum, öyle ki restoran da çalışıp öğle yemeğinde aç kalabilen nadide kişiliklerdenimdir heralde. Hatırlarsanız, stajımın başladığı o ilk günlerde personel yemeği yüzünden epey zorluklar çekmiştim. Dolayısıyla, "glutensiz" kavramının bilinirliğinin artması, tüm çölyaklılar gibi, boğazına düşkün sosyal kelebek bendenizin de, epey işine gelir. Fakat; bir restoranın menüsüne böyle özel ürünler koyması için, ya restoran sahibinin, ya restoran şefinin ya da bu kişilerin bir tanıdığının çölyak olması gerekir öncelikle. Sizde takdir edersiniz ki, sırf "siz" çölyaksınız diye, etrafınızdaki insanlar bu hastalık konusunda bilgi sahibi olmak zorunda değil. Misal, siz gluten ve laktoz dışında kaç tane besin alerjisinden ya da benzer gıda hastalığından haberdarsınız? O yüzden, ben gluten yiyemiyorum tüm dünya bu konuda duyarlı olmalı, beni anlamalı börek ikram etmemeli hassasiyetinden vazgeçip biraz anlayışlı olmanız gerekiyor. Çölyak olan benim ayol, neden ben duyarlı olayım derseniz, siz çölyak olmadan önce gluten hakkında ne biliyordunuz da, kimi anlıyordunuz kuzum? O yüzden, sakin... çölyakdaşlarım, sakin olun. Soğukkanlılığınızı koruyun ve sabırla insanlara anlatın. Bende çok sıkıldım herkese; "şimdi gluten bi tür... " diye başlayan cümleler kurmaktan. Anam bi de başlayınca 2 cümleyle açıklayamıyorsun ki, konuş konuş boğazım ağrıyor bir süre sonra. Ama başka çaremiz var mı? İnsanları toptan değiştiremeyecğimize göre, kendimiz sabırlı ve anlayışlı olup yavaş yavaş derdimizi anlatıp bir hal-çare bulacağız. Bu sebepten, komşunuza, akrabanıza trip atmayın, artistlik yapmayın boşu boşuna. Ben glutensiz yaşama adım atalı 14 sene oluyor neredeyse, hala glutenli şeyleri ağzıma sokmaya çalışan arkadaşlarım oluyor,"bir anlık" dalgınlığa kapılıp :) Napıyorsun lan öldürcen mi beni? diyorum... hepberaber gülüp geçiyoruz.

Neyse konudan saptım yine, geri dönüyorum; glutensiz diyet moda olsa iyi mi olur, kötü mü olur? İyi olur tabi ki neden kötü olsun? Burada önemli olan restoran ve cafe işletmecilerinin, şeflerin konuya yaklaşımı. Nasıl mı? Glutensiz diyet, doğruda anlaşılsa yanlışta, önemli olan, mutfakta o yemeği yapan adamın olayı "doğru" anlaması. Restoran sahibi, olayı takip etmiş, hassasiyet göstermiş menüye koydurtmuş olabilir. O yemeği yapan usta, "glutensizlik" olayını "doğru" anlamamışsa, içine 1 kaşık un katma hatasını yapabilir ve bunu "hata" olarak görmediğinden bundan kimsenin haberi olmayabilir! Ama mutfaktaki elemanlara bu olaylar doğru dürüst anlatılırsa, ciddiyetinden bahsedilirse, o zaman dışarıdaki insanlar isterlerse zayıflamak, isterlerse mecburiyetten glutensiz beslensinler, fark etmez. Çölyaklının bundan çıkarı, trend-moda olan şeyin bilinirliğinin yüksek olmasıdır. Bu da işletmelerin ilgisini çeker, bizim cafenin X cafeden ne eksiği var patlatın bi glutensiz ürün demesine neden olur ;) Ama tabi ki insanlar götünden glutensiz yemek uyduramayacağı için (ki aslında ben gayet uyduruyorum :p) , öncelikle neymiş bu gluten-glutensiz diyet diye araştırmaları, bir sorup soruşturmaları gerekir. Bu da bilgi sahibi olmalarını sağlar ki, internete gluten yazdığınızda direkt çölyak hastalığını çıkarıyor. He dediğim gibi yemek yediğiniz işletmenin bunu ciddiye almaması, ustanın hıyarlık etmesi riski her zaman var ne yazık ki... Çünkü bu "bilgi" den ziyade, malesef "davranış-yaklaşım" problemi.Burada kontrol mekanizması sensin çölyaklı. Ne olacak? "Sorunlu" müşteri olacaksın. Masayı devir git, ukalalık yapıp insanları sinirlendir demiyorum tabi! Ne dedim başta? Sakin ol!!! Nasıl bilmezsiniz glutensizi hayret bişşiii yeaaa... çk çk yapmak sana antipati kazandırır. Garip garson ne bilsin çölyağı, gluteni? Ne yapacan? Şirin halinle sorunlu müşteri olucan ;) Örnek cümle, kız çocuğu sesiyle (erkekler için işe yaramayabilir tabi-sizde patrondan izin isteme sesinizi kullanın) ; "-afedersiniiiiiiiz... bişi sorucaktım, yaa şimdi benim gluten alerjim var da... (ney? diyecektir garson),- gluten gluten...un yani buğday... bunun içinde var mı acaba?" (tereddüt edip şefine soracaktır vs.) bu noktada daha çok soru soracaksınız ve olayın önemini vurgulayacaksınız; emin değilse sorsun gelsin öğrensin, sizin deli olduğunuzu düşünebilir, düşünsün. Acındırın kendinizi, "-ciddi de benim hastalığım zaten bişi yiyemiyorum işte böyle dışarıda, kusura bakmayın böyle soruyorum ama önemli yani una değmemeli" vs. diye. O zaman hemen estağfurullah tabiii tabiii deyip yardımcı oluyorlar ;) 14 sene diyorum çölyaklı, tecrübe konuşuyor. E baktınız iyice salak-öküz çıktılar, çıkın gidin başka yerde yiyin ayol sizde...

Glutensiz diyet modasında, başka bir nokta, glutensiz diyetin zayıflatan bir diyet olmaması! Arkdaşım hanginiz glutensiz diyete başlayıp zayıfladı? Zayıflayan çölyaktan zayıflıyor, glutensiz börek yiyenlere soralım formunuz sırrı su böreği mi diye? Evet diyen yalan söylüyor, yalan değilse de ben yanlış bir diyet yapıyorum14 senedir! Glutensiz diyeti kim yapar peki? Çölyaaaaaaaaaklılaaaaaaaaaaar....! Eveeeeet peki başka? Gluten intoleransı olanlar, buğday alerjisi olanlar, otistik çocuklara da yasak mesela biliyor muydunuz? Peki dermatitis herpetiformis ne hiç duydunuz mu? Evlerden uzak bir cilt hastalığı ve ona da gluten neden oluyor. Tüm bunların dışında gluten duyarlılığı-hassasiyeti son zamanlarda çok duyduğum bir şikayet ve hemen herkeste bu çıkıyor. Evet çölyak gibi çok sıkı bir diyet yapmak zorunda değiller ama, glutenden uzak durdukça çok daha rahat ve sağlıklı oluyorlar zira sindirim sistemine bağlı, hazımsızlık, şişkinlik, gaz vs. problemleri olmuyor. Bunu duyan bazı insanlarda, test yaptırmaya gerek duymadan bu gluten iyi bi bok değil galiba biz de uzak duralım diyebiliyor. İşte "trend-moda" olması derken glutensiz diyetin, bundan bahsediyorum :) Bu insanlar belki özellikle glutensiz yemek aramaz restoranlarda sizin-benim gibi ama, menüde gördükçe, aa glutensizmiş, normal makarna yerine bunu yiyeyim der. İşletme de bakar ki talep var, ekmekte getirtelim yaa müşteri istiyor, bulunca mutlu oluyor der.

Başta ne dedim? İşletme sahibi-şef, ya yakınında çölyak varsa glutensiz peşine düşer, ya da? Böyle bir trend çıkar, bilinirlik artar, gazetelerde, dergilerde haberi yayınlanırsa öğrenir. Siz ne derseniz deyin, son günlerde cafelerde bir bir glutensiz makarna görmemizin sebebi de, insanların çölyaklılar makarna yiyemiyor diye üzülmesinden değil, glutensiz menü geliştiren rakiplerinden, ve piyasa "trend"lerinden geri kalmak istememelerinden kaynaklanıyor ;) He bana ne? Haticeye değil neticeye bakarım, çölyaklı olarak. Glutensiz mi? Gerçekten mi? Getir afiyet olsun o zaman ;))) Yine yazmalara doyamadım hadi sadede geliyorum, bu glutensiz menüler nerede var?

Kirpi Cafe Glutensiz makarna.

Kirpi Cafe Restoran (Bağdat caddesi, Kozyatağı, Koşuyolu, ve Buyaka AVM): 

Kirpi Cafe'nin  Bağdat Caddesindeki şubesine gittim. Menüde 2 çeşit makarna var, biri domatesli taze otlu diğeri, bolognez yani kıymalı soslu. Makarna çeşitleri de aslında 2 adetmiş, tagliatelle ve spagetti, ama uzun zamandır tagliatelle bulamıyorlarmış. Bize koyar mı şeklinin farklı olması? Hayırrrrrrrrrrrrr! İsterse spagetti sosuyla boncuk makarna olsun, yeterki glutensiz olsun ;)

Kirpi Cafe'nin menüsünden, glutensiz sayfası

Ben, domates soslu, taze baharatlı spagettiyi tercih ettim, oldukça lezzetliydi, porsiyonda doyurucu. Bu domates sosunu heryerde güzel yapamıyorlar. Yani bazen çok yavan kalıyor sos, insan ben evde daha güzelini yaparım diye düşünüyor. Kirpi Cafe'de ki sosu beğendim, tadı tuzu, aroması vs. yerindeydi. Üstünde, fesleğen, taze kekik, taze kişniş gibi baharatlar vardı, onları yerken dikkat edin yalnız. Bu otların tazelerinin aroması oldukça güçlü, misal kişniş. Maydanoz sanıp ağsına atarsanız bir anda bu ne leyn! diyebilirsiniz. En iyisi otları kenara ayırıp, biraz makarna biraz taze baharat ısırıp yemek, benden söylemesi ;) Kirpi Cafe'de fiyatlar da piyasanın altında, benzerlerine/rakiplerine nazaran oldukça makul, örneğin benim yediğim taze kır otlu makarna 19 TL iken, kıymalısı 17,50 TL. Bu sebeple tercih nedeni olabilir. Yemek sonrası mutfağa girip, şefle konuşma fırsatım da oldu. Sağ olsunlar yardımcı oldular bana sorularımı cevapladılar. Makarna birçok işletmede olduğu gibi Schar kullanıyorlar. Tabi ki ayrı tencerede, ayrı bir su da haşlanıyor makarna, soslarda tamamen glutensiz. Gönül rahatlığıyla yenebilir yani ;)



Hardal Cafe Restoran (Nişantaşı, Beyoğlu, Ataköy Marina)

Hardal Cafe- Patlıcanlı makarna

Hardal Cafe'nin menüsünden glutensiz sayfası

Hardal Cafe'nin glutensiz menüsünü bir arkadaşım sayesinde keşfettim. Artık çevremde ki herkes, glutensiz yazısını gördüğü anda bana haber veriyor :) Dediler ki Hardal Cafe'nin menüsünde glutensiz yazan bişiler vardı koş git bak bakalım . Gittim baktım, ne göreyim? Tabi ki makarna! Burada da 2 çeşit glutensiz makarna vardı, ben yine domates soslu olanını tercih ettim. Bi kere de farklı birşey ye be! diyebilirsiniz ama diğeri keçi peynirliydi, o peyniri de hiç sevmem :/ Eminim güzeldir gerçi ama benim damak tadıma uygun olanı, domatesli-patlıcanlı olanıydı. Onu seçtim ve bayağı da memnun kaldım. Küp küp doğranmış patlıcanlar, zengin domates sosunun içinde oldukça lezzetliydi ve makarnaya da çok yakışmıştı. Fiyata gelince, makarna için pahalı, rakiplerine-benzerlerine göre normal; 26 TL.

Limonata (Nişantaşı City's AVM) 

Burayı da yine, bir arkadaşımın menünün glutensiz sayfasının fotoğrafını çekip bana göndermesi sonucu keşfettim :) Yani Limonata ismini duyduğum bir yerdi fakat, glutensiz ürünü duymadan önce koşarak gidip, tatma isteği duymamıştım. Mekan hoş, oldukça ilginç, zaten İzzet Çapa'nin işlettiği tüm mekanlar, dekorasyon açısından oldukça renkli, farklı. Menüde ki, Glutensiz pizza, ve glutensiz börek yazılarını görünce oldukça heyecanlandığımı itiraf etmem gerek. Evet heryerde glutensiz makarna var, çünkü en risksizi bu :) Peki ya pizza? Börek ? Açıkçası çok cüretkar bir yaklaşım, hoşuma gitti :) Fakaaaaaat... garsonu çağırıp heyecanla glutensiz pizza sipariş ettiğimde, olayın rengi değişti. Şöyleki bize bakan arkadaş siparişleri aldı fakat, glutensiz menüyle ilgili kime soru sorabilirim dediğimde bir afalladı. Başka bilgili bir arkadaşı bana yönlendirdi. Buraya kadar herşey OK. Diğer arkadaş geldiğinde, glutensiz unları olmadığı için pizza yapamayacaklarını söyledi ve bende siparişimi glutensiz börek olarak değiştirdim. Aslında gidip şefleriyle konuşmak istedim ama mümkün olmadı. Onun yerine garson arkadaş bilgisi dahilinde bana açıklama yaptı, ama şefle konuşabilsem daha tatmin olurdum ne yalan söyliyeyim. Börek yukarıda gördüğünüz börek; ezilmiş patates içi peynir doldurulup kızartılmış, ilginç bir fikir. Yoğurtla servis ediliyor. Biraz ağır geldi bana kızartma olduğu için, bir de bir nevi patates köftesi gibi birşeydi bence, ne yalan söyliyeyim "börek" değil bana göre. Ve bir porsiyon "börek" için, 24 TL... evet biraz tuzlu bir fiyat.

Glutensiz pizzasını denemeyi çok isterdim, deneyemesem bile, şefle konuşup bilgi alabilmeyi daha çok isterdim. Bu menüye cüretkar dememin nedeni, bahsettiğim üzere, restoran mutfağında "az-buçuk" tecrübem olduğu için, restoran mutfaklarının boyutlarını az çok biliyorum. Sanılanın aksine en büyük restoranların mutfakları bile oldukça küçüktür. O küçük ortamda ise, özellikle unla hazırlanacak bir yemeğin "glutensiz" ortamda hazırlanılıp, pişirilmesi risklidir. Çoğu işletme hem o riske, hemde o zahmete girmek istemez. İşte bu yüzden, menüye glutensiz pizza koymak cüretkar bir davranış ki, bu tarz şeylerde cüretkarlığı severim. Ama, bir çölyaklı olarak, o glutensiz olduğu vaat edilen pizzanın nasıl hazırlanıldığını, hangi fırında piştiğini bilmek isterim. Salata hakkında yoruma gerek yok. ama aklım pizzada kaldı ya... ya gerçekten glutensizse...?

Bu çooooooooooook uzun blog yazımı bonusla bitiyorum, hep restoranlarda glutensiz menü olacak değil ya, uçak şirketlerinde de var :)

Yurtdışı uçuşlarında birçok hava yolu şirketi, glutensiz yemek seçeneği sunuyor. THY glutensiz menü istediğinizde, beyaz pilav ve karides yanında, salata, meyve salatası ve halk ekmeğin glutensiz ekmeğini veriyor. Bu menüyü uçuşunuzdan en az 24 saat önce telefon ya da internetten ayırtmanız gerekiyor yalnız. Uçuş sırasında bana glutensiz yemek verin derseniz olmaz.

Pegasus Havayollarının glutensiz menüsü.

Keşfettiğim bir diğer havayolu firması, Pegasus. Sipariş koşulları aynı, önceden ayırtılması gerekiyor. Menüye gelince, biraz hasta yemeği gibi, ama birçoğunuz muhtemelen karides yerine tercih edecektir; haşlanmış tavuk, patates, kabak ve havuç anayemeği oluştururken, meyve salatası, salata ve halk ekmek ekmeği diğer öğeleri oluşturuyor. Doyurucu ve güvenli en azından :)

Bugünlük yazım bu kadar, 2. bölümde daha önce gittiğim birkaç yere tekrar uğrayıp, bilgi edinmeye ve daha çok fotoğraf çekmeye çalışacağım. Ayrıca bir de, duyup ta henüz teftiş etmediğim yerler var, gözlerimle görüp, deneyimledikten sonra, 2. bölümde sizlerle paylaşacağım. Tüm bu bilgileri biriktirene kadar muhtemelen önce, yemek tarifi yayınlarım :) Vee sırada sanırım karabuğdaylı bir tarifim olacak, sonra yine bir tatlı-börek patlatır havamızı buluruz çölyakdaşlarım ;) ama biliyorsunuz benim sağım solum belli olmadığı için, her an farklı birşeylerle karşınıza çıkabilirim, izlemede kalın ;)

Afiyetle kalın, ;))